
Safranbolu’da ve Türkiye’de bol miktarda yetişiyordu. Ancak UNESCO Dünya Kültür Mirası ilçemize adını da veren altın bitkinin üretimi zaman içinde azaldı. Günümüzde dünyada üretilen 500 ton safranın yalnızca 80 kilogramı Türkiye’de üretiliyor. Hal böyle olunca da Tarım ve Orman Bakanlığı, yürüttüğü projeler ve sağladığı desteklerle ülke genelinde safran üretimini artırmaya çalışıyor. Türkiye genelinde birçok il bu projelerden yararlanırken, bu eşsiz bitkiyi ülkeye tanıtan Safranbolu’nun üretimdeki özgül ağırlığı ise her geçen gün azalıyor.
Ortadoğu ve Anadolu’ya lale gibi Türkler tarafından getirildiğine inanılan safran, bir zamanlar Osmanlı mutfağının da vazgeçilmezi olduğu için bol miktarda yetiştiriliyordu. Safranbolu şehrine adını veren bu çiçeğin üretimi zaman içinde azaldı hatta bitme noktasına geldi. “Dünyanın en pahalı baharatı” unvanını elinde bulunduran safranın yeniden yetiştirilmesi için Tarım ve Orman Bakanlığı harekete geçti.
Türkiye’de günümüzde yaklaşık 500 dekar alanda safran üretimi yapılıyor. Bunun yalnızca 100 dekarı 44 üretici tarafından Safranbolu’da gerçekleşiyor. Tarım ve Orman Bakanlığı ülke genelinde farklı projelerle üretim kapasitesini artırmaya çalışıyor. Bu kapsamda yapılan çalışmalarla, Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nde 2003 yılında başlatılan safran araştırmalarıyla, ‘Karaarslan’ adı verilen safran türü 2014 yılında tescil ettirildi
Bakanlığın destekleriyle ayrıca Eskişehir’de ‘Safran Yetiştiriciliği’ ve ‘Eskişehirli Hanımlar Safran Üretiyor’, Kütahya’da ‘Kadın Elinden Safran’, Osmaniye’de “Kadın Eliyle Safran Yetiştiriciliği’, Muğla’da ‘Kadınların Eli Safrana Bulanacak’ projeleri hayata geçirildi. Öte yandan Amasya’da 23 dekarlık alanda üretime başlayan genç girişimci Ramazan Boğa ise, ‘Sosyete kasabı’ olarak dünyada tanınan Nusret’e yıllık 4,5 kilo civarında satış yaptıklarını ifade ediyor.
Türkiye’nin en büyük safran tarlası ise SAFFON-A Tarım A.Ş tarafından Eskişehir’de kuruldu. Geçtiğimiz Kasım ayında Türkiye’nin en büyük safran tarlasında gerçekleştirilen safran hasadında konuşan Eskişehir Valisi Hüseyin Aksoy; “Türkiye’de üretilen toplam safran alanının daha fazlası Eskişehir’de bugün bulunduğumuz bu noktada gerçekleştiriliyor. 112 dönümlük bir noktada safran üretimi gerçekleştiriliyor ve hem ülkemiz hem de Eskişehir adına önemli bir tarımsal faaliyet olarak karşımızda duruyor” dedi.
Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürü Ender Muhammed Gümüş gerçekleştirdiği konuşmada;” Şu an üzerinde bulunduğumuz bu alan ise 112 dekar ve Safranbolu’da ekiliş alanı 40 dekara düşünce tüm Türkiye’de bu tarlanın ne kadar önemli olduğu daha bariz bir şekilde ortaya çıkıyor. Eskişehir’in adını Safranbolu’nun adını geçecek şekilde, belki de ileride ‘Safran Şehri’ olarak değiştirecek kadar safran ekimi için çaba sarf edeceğiz” şeklinde duygularını dile getirdi.
SAFFON-A Tarım A.Ş. Genel Koordinatörü Egemen Temizsoy, şenlikte yaptığı konuşmasında, Türkiye’deki en büyük safran üretim merkezini Eskişehir’de kurduklarını belirterek şu ifadeleri kullandı; ““Karabük Safranbolu’da yıllardır safran olarak bildiğimiz alanda, toplam dikili alan 40 dönüm. Türkiye’nin tamamında, bizden önce 80 dönüm. Sadece burası 112 dönüm. İklimimiz uygun. Bu projeyi anlattığım çiftçiler, bürokratlar ya da ziraat mühendisleri ‘pazarı var mı’ diye soruyor. İspanya, bizden yılda 3 tonluk safran talebinde bulundu. Numunelerini ileteceğiz”
Ticaret Sanayi Odası Üretime Destek Vermeye Hazırlanıyor
BAKKA desteği ile Safranova Projesini hayata geçiren Safranbolu Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Erol Altuntepe, 6 dekarda safran hasadı yaptıklarını ve yaklaşık 2 kg ürün aldıklarını belirtirken, asıl amaçlarının üretim yapmak isteyen girişimcilere soğan desteği vermek olduğunu belirtti. Altuntepe; “Kendi tarlamızda 15 ton soğan ürettik. Bunun 10 tonunu üreticilerimize dağıtacağız. Bunu da para ile yapmayacağız. Safran 3 yılda bire 5 soğan veriyor. Bizde üretim yapmak isteyen vatandaşımıza diyeceğiz ki; bu soğanları al, tarlanı kur, üretimini yap ve 3 yıl sonra bize soğanımı geri getir. Bizde o soğanları sıradaki girişimcilerimize vereceğiz. Böylelikle hem ilçemize ismini veren ve Avrupa Birliği tarafından tescillenen ilk Türk baharatı olan Safranbolu Safranını yaşatacağız, hem de ürün rekoltesini artıracağız” şeklinde hedeflerini dile getirdi.